نکاتی چند برای بیان و صدای نافذ

0 55

بیان و صدای نافذ

روان در سخن گفتن آژیر کن                  کمان کن خرد را سخن تیر کن

-حکیم فردوسی

  1. کم حرف بزنیم چه در ارتباط میان فردی و چه در اجتماع میان مردم. اساسا سکوت برایمان انتخابی آگاهانه باشد نه از روی بغض و قهر و سخن گفتنمان هم برای اثر بخشی و بر اساس دانش و آگاهی ما باشد.واژه بازی نکنیم. در حرف زدن مراقب باشیم کارمان ردیف کردن کلمه ها نباشد.
  2. حرف را در کلمات و کلمات را در جملات و ابیات کامل ادا کنیم. هیچ حرف و کلمه ایی را ناقص و ناتمام ادا نکنیم. دقیقه را دیقه/عزیزان را عیزان/حقیقت را حیقت/تحقیقات را تیقات و… نگوئیم.
  3. در هر جمله یا متنی واژه یا واژه هایی مهمند و جمله و متن برای انتقال آن واژه یا واژه ها ساخته شده اند. باید مراقب باشیم آنها را برجسته ادا کنیم. منظور اصل برجسته خوانی و برجسته گوئی واژگان مهم را رعایت کنیم.
  4.  شمرده گوئی، سرعت گفتار، کندی و تندی مناسب با رعایت موارد فوق باشد. گاهی شمرده گوئی کنیم گاهی سریع تر سخن بگوئیم. ولی هیچ حرف و کلمه ایی را سائیده و ناتمام نگذاریم. همه چیز را محکم و کامل بیان کنیم.
  5. برای مصون ماندن از کمبود و فقر واژه و عاریتی حرف نزدن مطالعه کنیم. مطالعه را پشتیبان سخن خود کنیم. فراوان و منظم مطالعه کنیم. ادبیات، هنر، تاریخ، سیاست، اطلاعات عمومی، فقه و تفسیر، منطق و فلسفه، متون جدید علمی، طنز و لطایف، رمان و داستان های داخلی و خارجی.
  6. آسیب و آفت های بیان خود را بشناسیم و در رفع آنها بکوشیم. گاهی مشکلی در بیانمان هست که از آن غافلیم و دیگران از آن آزرده هستند، بیانمان را در معرض نقد بگذاریم، ضبط کنیم و خودمان گوش کنیم. روشی بسیار خوش بازده خواهد بود.
  7. آسیب ها و آفت های گفتار را نیز بشناسیم و در رفع آنها بکوشیم. گاهی برای گفتن یک جمله کوتاه سه چهار کلمه ای دقایقی طولانی جمله پردازی های طولانی و ملال آور می کنیم یا اگر کلمات اضافی و تکراری و کیه کلام مزاحم داریم آنها را بشناسیم و برطرف کنیم.
  8. غلط گوئی نکنیم، خطاهای زبانی را بشناسیم و مراقب باشیم غلط گوئی نکنیم. غلط ها و خطاها و مسامحات زبانی نفوذ کلام و زیبائی سخنمان را می کاهد.
  9. ساده گوئی کنیم وساده گو باشیم تکلف و دشواری را از گفتارمان دور کنیم. لفظ قلم و فاخر سخن نگوئیم و ننویسیم. واژه های کم هجا و افعال بسیط و ساده را بکار ببریم و درازه گویی نکنیم.
  10. با مطالعه نوشته های با نثر ساده و روان مفهوم پردازی را یاد بگیریم تا بتوانیم هر نوع مفهوم چه ساده و چه پیچیده را با زبانی ساده روان و گویا و مناسب با مخاطب بیان کنیم.
  11. صدای خودمان را ضبط کنیم و از غافلگیر شدن هنگام شنیدن صدای خودمان و بیان خودمان را گوش کنیم ونقد کنیم. این شیوه از معدود شیوه های زود اثر و مفید است.
  12. به سخنان و شیوه های بیان افراد فصیح، دقیق گوش کنیم و جذابیت کلام آنها را شناسائی کنیم و بدون اینکه تقلید کنیم برای خودمان روشی جدید در بیان خلق کنیم.
  13. هر گونه شائبه و زشتی تقلید چه در گفتار، چه در بیان و چه در رفتار را از خودمان دور کنیم و استقلال روش خودمان را هدر ندهیم.
  14. نقد پذیر باشیم و علاقمند باشیم نظر دیگران را بشنویم و بدانیم. نقد پذیری به این معناست که اگر از ما تعریف و تحسین شد غره نشویم و اگر ایرادی بر ما گرفتند در رفتار و گفتارمان دقیق شویم. و اگر ایراد بجا باشد برطرف کنیم.

یادمان باشد خواندن شاهنامه استحکام بیان و ادب لحن، خواندن گلستان غنا و پشتوانه واژگان، و خواندن غزلیات حافظ گرمی و لطف سخن و لطافت بیان و خواندن مثنوی ژرفا و عمق و لذت مفاهیم برایمان در پی دارند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.